GoLeWe
Europese Unie  
Informatie over de leerpaden voor taalleren
Hoe krijgen vreemde taalleerders al lerend en ontdekkend inzicht in hun eigen leerstijlen en voorkeuren bij taalleren?


De virtuele leerpaden vormen een derde stap in het GoLeWe-onderzoek van het UCT. De theorie rond leer- en doceerstijlen is een interessant uitgangspunt. Maar het wordt nog boeiender als we deze theorie omzetten naar bruikbare praktijkvoorbeelden voor studenten en docenten. Daarvoor ontwikkelden we digitale leerpaden rond leercompetenties voor het taalonderwijs. De voorbeelden werden uitgewerkt voor Nederlands en Spaans, op verschillende ERK-niveaus.

Bij het begin van ons onderzoek bestudeerden we de literatuur rond leer - en doceerstijlen. We verdiepten ons in de 6 leercompetenties die samen de ‘ideale’ leerstijl vormen en zo de slaagkansen van de student doen toenemen: zelfsturing, kristisch verwerken, zelfkennis, concretiseren, samenwerken, en analyseren, structureren en relateren. Deze leercompetenties kan je als docent versterken door te variëren in jouw doceerstijl, je materialen en werkvormen.

Binnen het GoLeWe-project kwamen verschillende handwijzers tot stand: voor leerkrachten secundair onderwijs, studietrajectbegeleiders,… Speciaal voor taaldocenten, zowel in middelbaar als in hoger onderwijs, werkten we aan een bundeling van veel praktische tips om gevarieerde en boeiende werkvormen in te zetten (zie handwijzer voor taaldocenten).

De tweede fase omvatte dan ook een handwijzer voor de taaldocent: hoe kunnen taaldocenten hun  doceerstijl variëren? We kozen ervoor om zowel algemenere tips als uitgewerkte ideeën per taal op te lijsten. We zijn ervan overtuigd dat je als docent moet variëren in je werkvormen om studenten ook met andere leermethodes vertrouwd te maken. Docenten hebben immers een eigen leer- en doceerstijl en kunnen via de handwijzer kennismaken met andere types oefeningen. Zo spreken ze meer studenten aan in hun lessen en krijgen studenten inzicht  in hun eigen leerstijl tijdens het leerproces.
Als docent kan je hen één bepaalde leeropdracht op verschillende manieren laten toepassen. Een virtueel leerpad is daarvoor de ideale tool. We werkten oefeningen uit op verschillende niveaus en voor verschillende talen.

In de leerpaden kunnen de studenten hun leervoorkeuren gebruiken om gericht nieuwe grammatica en woordenschat te assimileren en verwerken. In de praktijk hebben we gewerkt met een inleidende oriëntatievraag rond leerstijlen. Op basis van hun keuze worden de studenten verwezen naar oefeningen volgens die bepaalde leerstijl. Daarna hebben ze de kans met een andere leerstijl te oefenen of de afsluitende test te doen.  Ten slotte peilt een reflectievraag naar de leerervaringen van de studenten om zo hun zelfkennis over hun competenties te verdiepen. Studenten werden gedwongen de oefeningen niet zomaar in te vullen maar via directe, indirecte of evaluerende feedback stil te staan bij hun leerproces.

Wat is nu de toegevoegde waarde van deze leerpaden en welk effect heeft deze werkvorm op studenten? Als afsluiting van ons onderzoek hebben we de reacties van de testgroep verzameld. We hebben hun meningen geanalyseerd.
We hebben twee testgroepen (1 en 2) gevraagd om een aantal stellingen te quoteren van akkoord tot niet akkoord en hebben voldoende plaats gelaten voor algemene opmerkingen. Beide groepen reageren positief over de hele lijn. De oefeningen werden interessant bevonden (73% en 80% respectievelijk), de feedback werd gewaardeerd (73% en 72% respectievelijk) en het digitaal leerpad werd ervaren als een stimulans voor de zelfstudieactiviteiten (76% en 83% respectievelijk). Opmerkelijk is dat groep 1 een veel lagere score (53%) gaf aan de stelling “er waren voldoende oefeningen om de leerstof zelfstandig te studeren” dan groep 2 (82%). Dit bleek een goede indicatie van de sterkte van de studenten, want bij de eindtest lag het slaagpercentage van groep 2 veel hoger dan van groep 1. Ook in de algemene opmerkingen waren de studenten erg enthousiast over de leerpaden. Het wordt wel duidelijk dat de studenten het leerpad zien ter aanvulling van de lessen en niet ter vervanging; een vorm van blended learning wordt ook voor de docenten als interessantste optie aangegeven. Deze filmpjes illustreren de reacties van de studenten.





We hopen dat deze virtuele oefeningen en de oefeningen in de handwijzer een inspiratiebron mogen vormen voor alle taaldocenten. Bovendien hopen we dat docenten zelf aan de slag gaan om dit soort leerpaden uit te werken met hun eigen materiaal.

Op de slotconferentie hielden we een presentatie over de leerpaden. De powerpointpresentatie kan je hier downloaden.